Festivalagenda Blog Zoek

Leestijd: 10 minuten.

Drugs

Met de billen bloot door het zerotolerancebeleid

Door Maartje Weijenberg op zaterdag 3 januari 2015

Na een uur in de rij te hebben gestaan bij de ingangscontroles komen de bezoekers eindelijk op het festivalterrein aan. Door het zerotolerancebeleid wordt elke bezoeker ge-visiteerd en worden alle tassen gecontroleerd. Dat duurt lang. Eenmaal binnen is het wachten snel vergeten bij de aanblik van genietende festivalgangers. Midden in het feestgedruis staat een jongen, met een zonnebril op en een flesje water in zijn hand, in zijn broekzak te wroeten. Hij danst door. Eenmaal gevonden wat hij zocht, brengt hij het naar zijn mond. Hij bijt, neemt een slok water en stoot zijn vriend aan. Deze houdt zijn hand op en kijkt vluchtig naar wat er in wordt gelegd. Ook hij brengt zijn hand naar zijn mond en neemt een slok water. De jongens dansen verder alsof er niets gebeurd is. Stond er bij de ingang niet dat dit een drugsvrij feest was?

This will display an animated GIF

Tegengesteld effect

Charles Dorpmans, preventiewerker bij verslavingszorginstelling Novadic Kentron en voorlichter bij Unity, een drugsvoorlichtings-project, spreekt van een utopie als het gaat om een drugsvrij feest.

Zerotolerancebeleid: - geen enkele drug wordt gedoogd, ook softdrugs niet; - bij overtreding direct overgedragen aan justitie; lik op stuk beleid; - verwijdering van het festival, geldboete, taakstraf en/of een nachtje zitten; - gemeente geeft zelf invulling aan de richtlijnen van het beleid; - doel: feesten drugsvrij maken en grootschalige handel aanpakken.

Dat er meer druggerelateerde aanhoudingen zouden zijn valt in de praktijk tegen

'Het zerotolerancebeleid is nooit waterdicht. Uit de praktijk blijkt dat feestgangers toch wel drugs blijven nemen. Ze maken bewust een risicocalculatie en nemen dan alsnog drugs mee.' Dorpmans wijst op de gevaren die het zerotolerancebeleid met zich meebrengt. 'Bezoekers nemen soms geen drugs meer mee maar kopen het on the spot. Dit is vaak van mindere kwaliteit en kan niet getest worden. Ook willen de bezoekers van tevoren nog wel eens wat nemen en stappen over op alcohol om de roes te verlengen. Combineren met alcohol zet een agressievere sfeer neer en het geeft andere gezondheids-risico's. Daarnaast durven bezoekers zich minder snel te melden bij de hulpdiensten. Stel dat er net een undercover agent staat, dan ben je alsnog de sjaak.' De drugshonden die bij de festivals worden ingezet hebben volgens Dorpmans een negatieve invloed. 'Het straalt agressie uit. Drugshonden vooraf het terrein af laten zoeken is wel een goede waarschuwing voor dealers die er van tevoren drugs verstopt hebben.'

In de praktijk: - alle bezoekers worden bij binnenkomst gevisiteerd; - tassen worden gecontroleerd, vloeistoffen mogen niet mee naar binnen; - bij verdenking kan volledige fouillering en bodysearch plaatsvinden; - op festivalterrein politie in burger, stillen; - drugs- of angsthonden worden soms ingezet.

Dat er meer druggerelateerde aanhoudingen zouden zijn valt in de praktijk tegen. Zo werden er in 2007 op Extrema Outdoor 2 van de 35.000 mensen aangehouden in verband met drugs. In 2009 was er een stijging met 7 aanhoudingen, maar waren er ook meer bezoekers, zo'n 45.000. In 2011 waren er 6 druggerelateerde aanhoudingen op 40.000 bezoekers. Ondanks dat Extrema Outdoor in 2013 het roer omgooide en het met 19.500 bezoekers uitverkocht raakte, valt het te betwijfelen of er meer aanhoudingen waren. Door het zerotolerancebeleid komen volgens Dorpmans meer recreatieve drugsgebruikers in aanraking met justitie. 'Bezoekers worden snel als crimineel behandeld. Ze voelen zich aangetast in hun vrijheid en veiligheidsgevoel.'

Je mag toch wel een wietje roken?

Volgens Tim Boekhout van Solinge, universitair docent criminologie verbonden aan het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtwetenschappen in Utrecht, is dat helemaal niet nodig. 'Drugsgebruik is in Nederland niet strafbaar. Het gedoogbeleid houdt in dat een geringe hoeveelheid is toegestaan. Gebruikers die geen overlast veroorzaken worden met rust gelaten. Het zerotolerancebeleid verhoudt zich vreemd tot het gedoogbeleid. Het is jammer dat de politie zoveel tijd investeert in een schijnprobleem.' Ook leidt dit beleid er toe dat mensen niet meer weten waar ze aan toe zijn. 'Bij het ene stadsdeel mag het wel, bij het andere niet. Dit geeft rechtsonzekerheid. De overheid moet juist betrouwbaar en duidelijk zijn in haar beleid.' Chris, die anoniem wil blijven, vindt het maar vreemd. Met zijn 22 jaar en donkerblonde haar tot net boven zijn schouders oogt hij misschien wat onschuldig, maar als fervent technoliefhebber heeft hij met heel wat drugs geëxperimenteerd. Het beleid stuit Chris dan ook tegen de borst. 'Je mag niet eens een jointje roken. Bij de ingang wordt vaak al onwijs veel hasj en wiet afgepakt. Omdat allemaal mensen denken, het is toch Nederland, je mag toch wel een wietje roken?'

Strengere controles?

De uitwerking van het zerotolerancebeleid moet merkbaar zijn bij bezoekers die wel eens drugs gebruiken. Chris vindt de ingangs-controle maar onzin. 'Ik had een tas mee. Daar is nauwelijks in gekeken. Ik had een stoeptegel, coke, alles mee kunnen nemen. Achter ons kwamen heel veel mensen in een keer uit een bus. Er kwam een seintje dat de controle wat sneller moest. Dan controleren ze nog minder goed.' Ondanks het zerotolerancebeleid wordt er nog druks gebruikt op festivals Ook Angela, die anoniem wil blijven, vindt de controle niet streng. Met haar 21 jaar, donkere lange haar en piercing in haar neus ziet ze er stoer uit. Terwijl ze een sigaret opsteekt vertelt ze over de controles op hardcorefeesten. 'Als meisje word je bijna niet gefouilleerd. Ik heb bijna altijd een tasje mee, maar ze kijken nooit in de zijvakjes. Ik zei voor de grap, als ze dit feest weer niet in het zijvakje kijken dan stop ik er gewoon wat in. Ze deden het niet, maar ik stop het er toch niet in. Ik blijf wel voorzichtig. Meestal stop ik het tussen twee maandverbandjes en doe die in mijn ondergoed. Daar voelen of zoeken ze echt niet.'

Gepakt

Soms gaat het toch mis. Een van Chris' vrienden werd gepakt toen hij midden op de dansvloer GHB nam. 'We waren al best naar de klote, dus het maakte ons niks uit waar we het namen. Hij werd meegenomen door vier mensen van de bewaking en de organisatie kwam er bij. Ze begonnen te dreigen met de politie en dat hij de cel in ging.' Toch werd de jongen er niet uit gezet. Hij moest alles inleveren en mocht weer terug naar het festival.

Daarna moest ik mijn broek en boxer uit doen

De bewaking hield de groep wel in de gaten. Terwijl ze een jointje stonden te roken kwam de bewaker wederom naar ze toe. Nu werden ze aangesproken omdat ook een jointje roken verboden was. De hele groep werd gefouilleerd. Bij dezelfde vriend werd het lege buisje waarmee hij de GHB doseerde gevonden. 'Er werd gezegd dat we zeker drugs bij ons hadden en dat we zeker gepakt zouden worden. We waren allemaal totaal niet helder op dat moment. Ik kon nog net op tijd de drugs uit mijn broekzak halen en in mijn mouw verstoppen. Alle pasjes werden uit mijn portemonnee getrokken en ik moest het er allemaal zelf weer in doen. Onze kluisjes werden ook doorzocht. Het was echt ongekend asociaal. Toen werd die vriend van me er wel uitgezet. Alleen om een leeg buisje. Dat was wel een beetje een domper.' Leren deed Chris er niet van. Even later besluit hij een pilletje te nemen, wanneer de bewaker weer om de hoek komt kijken. 'Ik liet het pilletje op de grond vallen, maar de bewaker vond het. Hij begon te dreigen met vierhonderd euro boete en dat hij de politie zou bellen. Vervolgens kreeg ik twintig minuten om het festival te verlaten. Ik had dus genoeg tijd om iedereen in te lichten. Na wat gedanst te hebben, heb ik mijn spullen gepakt en ben ik naar buiten gegaan. Het festival liep ook al tegen het einde dus ik vond het wel mooi geweest.' Henk, een fictieve naam, kwam er minder goed vanaf. Met zijn 27 jaar loopt hij al een tijdje mee in de technoscene, als feestganger en als dj. Zijn korte bruine haar dat rechtop staat en zijn vrolijke gezicht contrasteren de stoere tatoeages op zijn armen. Henk werd gepakt voordat hij het festivalterrein van Rockit Open Air in Utrecht op wilde gaan.

Ik ben er misschien wel beter op gaan letten waar ik het neem

'We moesten nog even plassen toen we aankwamen. Ik neem meestal al wat voordat we naar binnen gaan, dus dat deed ik op dat moment ook. Nadat we alles weer verstopt hadden kwam er een vrouw met folders op ons aflopen. Achteraf bleek dit een undercover agente te zijn.' Eenmaal bij de ingang zag Henk hoe zijn vriend bij beide armen werd vastgepakt en meegenomen werd. Ook hij moest mee. 'Op dat moment wist ik al meteen waarover het ging. We werden allebei meegenomen naar aparte tenten. In de ruimte stond een tafel met daaraan twee politieagenten. Er werd gevraagd of ze me mochten fouilleren. Daarna moest ik mijn broek en boxer uit doen. Op dat moment gaf ik toe en overhandigde ik de twee overgebleven pillen.' Henk was in de veronderstelling dat hij een geldboete moest betalen en dan het festivalterrein op mocht, maar dat bleek niet zo te zijn. 'Ik moest mee naar de hulpofficier van justitie, verklaren dat ik xtc bij mij had en moest daarna een grote politiebus in. In de politiebus waren allemaal kleine eenpersoonscellen. Het was best gezellig in de bus. Mijn vriend zat voor me en het pilletje sloeg in. Er zaten twee dronken mannen, waarvan eentje achter mij zat en aan één stuk door tegen de deur zat te rossen. Ook vond hij het noodzakelijk om op jankende en oorverdovende wijze om zijn vriendin en zijn moeder te roepen. Wij moesten er erg om lachen, terwijl we lekker zaten te spacen op de xtc.' Henk werd gepakt door de beveiliging Na twee uur in de bus werden ze meegenomen naar het politiebureau waar ze werden ondervraagd en de boete betaalden. 'Ik had twee pillen mee en dat kwam neer op een boete van 240 euro. De vriend van mij had er vier bij zich en dat was een boete van 340 euro. Ik had verwacht dat hij 480 euro kwijt was. Een pil is 120 euro. Twee pillen kost je 240 euro. Drie tot zes pillen is 340 euro boete.' Eenmaal buiten gingen de vrienden niet naar huis. 'We hebben gelijk een taxi gepakt en zijn terug naar het festival gegaan. Omdat wij voor de ingang waren opgepakt hadden we onze tickets nog.' Het is dus de vraag of Henk en zijn vriend er wat van geleerd hebben. 'Ik baalde van het hele gebeuren. Ten eerste van de geldboete, maar dat we de hele middag kwijt waren was de grootste domper.'

Afschrikken

Dat er discrepantie ontstaat tussen het beleid en de uitvoering is niet vreemd volgens Dorpmans. 'Het strikt uitvoeren zou ontzettend veel capaciteit en mankracht kosten. Dat is niet te realiseren.' Dat het zerotolerancebeleid misschien meer bedoeld is om af te schrikken beaamd Dorpmans. 'Voor grote dealers wordt het wel moeilijker gemaakt met de strengere controles.' Boekhout van Solinge vindt dat drugscontroles zich vooral lenen om een beeld te creëren. 'Er is altijd wel wat te vinden met drugs. De politie kan laten zien dat ze het volk beschermen en dat ze slechteriken oppakken. Door het beleid stelt de politie zichzelf meer in the picture.'

Vanuit de VN heeft Nederland zelfs een compliment gekregen voor het harde optreden

Schrikken de recreatief gebruikers er ook echt door af? Zowel Chris als Henk menen dat het weinig invloed heeft gehad op hun drugsgebruik. Henk is er laconiek onder. 'Ik neem niet meer of minder drugs. Ik doe nog precies hetzelfde als ik daarvoor deed. Ik kijk alleen wel beter uit.' Chris is het hier mee eens. 'Ik ben er misschien wel beter op gaan letten waar ik het neem, maar ik ben er niet minder door gaan gebruiken.' Als het niet werkt, waarom wordt er dan nog steeds aan vastgehouden? De politie had helaas geen tijd om commentaar te geven. Dorpmans gooit het op de politiek. 'Hoe rechtser de overheid, hoe meer repressie en criminalisering. Het is voornamelijk goede pr naar het buitenland. Er wordt een signaal mee naar Europa gestuurd en het Nederlandse gedoogbeleid wordt steeds meer om zeep geholpen.' Boekhout van Solinge is het daar niet helemaal mee eens. 'Het is nu eenmaal afgesproken en daarom wil de minister dat het uitgevoerd wordt. Tegenover het buitenland is het wel prettig om te kunnen zeggen dat we een zerotolerancebeleid hebben, al is dit eerder een boodschap naar de VS dan naar Europa. Vanuit de VN heeft Nederland zelfs een compliment gekregen voor het harde optreden.' Effectief blijkt het zero-tolerancebeleid onder de drugsgebruikende festivalgangers dus niet. Wat moet er dan wel gebeuren? Dorpmans vindt dat er meer aandacht moet komen voor harm-reduction. 'Repressief beleid heeft nooit geleid tot minder drugsgebruik. Er moet meer geld worden gestoken in voorlichting en preventie op de risico's.' Terug naar voorlichting en pillen testen op festivals dus? Voor Henk zou dat een betere optie zijn. 'Eenmaal op het festival hebben we er toch nog een leuke avond van gemaakt.' Ter ere van het zerotolerancebeleid hebben Henk en zijn vriend bij binnenkomst toch weer een pilletje geslikt.

Vond je het leuk? Laat het Maartje weten:

of deel:

via Whatsapp via e-mail

Meer uit het blog

De kunst van het nostalgisch randprogrammeren

Nieuws

Dinsdag 25 juli 2017

Een van de beste randprogramma's komt dit jaar uit onverwachte hoek.

Singles flirten erop los op festivals

Nieuws

Dinsdag 25 juli 2017

Maar liefst 79% van de ondervraagden staat er voor open om te zoenen, mits er er een klik is.

De Leuke festival maakt zijn naam waar

Report over De Leuke festival

Dinsdag 25 juli 2017

De Leuke Festival was als de wasmasjien van Trafassi: helemaal doorgedraaid.

Beats wonnen het van headliners op Expedition Festival

Report over Expedition

Zaterdag 22 juli 2017

Jackie ging op expeditie.

Op(festi)vallend onbekend: Bohemian Universe

Op(festi)vallend onbekend

Zaterdag 22 juli 2017

Een festival voor lichaam en geest.

Een ongeëvenaard weekend als Wildeburger

Report over Wildeburg

Dinsdag 18 juli 2017

Het leven van een Wildeburger gaat wél over rozen.

Vrije geesten en geluiden op Buiten Westen

Report over Buiten Westen

Dinsdag 18 juli 2017

Maureen ging naar Buiten Westen en vooral niet in het reuzenrad.

Op Friendship Expedition door de Wundergarten van Georgie

Report over Georgie's Wunder Garten

Donderdag 13 juli 2017

Maureen deed mee aan de Friendship Expedition van Georgie's Wunder Garten.