Festivalagenda Blog Zoek

Leestijd: 11 minuten.

Drugs

Bepaalt muziekvoorkeur je drugsgebruik?

Door Maartje Weijenberg op zaterdag 3 januari 2015

Foto: Nikki Schuurman

Op dancefestivals kun je bijna niet om de vrolijke pillenhoofdjes heen. In de hiphop scene houden ze het liever laidback bij een jointje en een glas whisky. Bij rockfestivals drinken ze liever een biertje. Of ze gooien er mee. Is muziekvoorkeur bepalend voor je drugsgebruik? Of bepaalt drugsgebruik naar welke muziek je luistert?

Het lijkt een stereotypering, maar het overgrote deel van bezoekers van festivals heeft hetzelfde consumptiepatroon. Festivalorganisatoren spelen daar handig op in met bijvoorbeeld de keuze van stands voor eten en de inkoop van drank. Zo is er op een dancefestival meer water beschikbaar en op een urban festival zal de keuze uit mixdrankjes groter zijn. Dit geeft tegelijkertijd ook een beperking, want er wordt grotendeels alleen voorzien in de wens van de massa. Het muziekgenre van festivals zegt ook veel over het drugsgebruik van de gemiddelde bezoeker. Zo krijgen beveiligers per muziekgenre andere instructies. Het bezoek aan een dancefestival begint met de inmiddels rituele fouillering naar drugs, tassen doorzoeken en weggooien van flessen deodorant en bananen. Over het terrein lopen beveiligers rond om te zoeken naar mensen die stiekem een nakkie nemen. Op urban festivals worden vrouwelijke bezoekers nauwelijks gefouilleerd. Bij mannen wordt meer gezocht naar wapens en naar kleine flesjes alcohol dan naar drugs. De beveiliging op urban festivals loopt juist rond om autoriteit te tonen en problemen in de kiem te smoren. Op festivals waar verschillende muziekstijlen door elkaar geprogrammeerd staan, zoals op Lowlands, is het een stuk lastiger in te schatten hoe het publiek zich zal gedragen. Toch weet de beveiliging hier bij de doorgang van de camping naar het festivalterrein feilloos de drugsgebruikers er uit te pikken. Op het festivalterrein zijn de bezoekers geclusterd in de verschillende tenten op basis van hun muziekvoorkeur. Dat maakt het voor de beveiliging net weer wat overzichtelijker.

Boze Geest

Als we naar de verschillende muziekgenres kijken dan kan er een inschatting worden gemaakt van drugs die festivalbezoekers gebruiken. Is dit te verklaren door de muziek? Koos de Jong is van mening dat muziek een grote invloed heeft. De bekeerde ex-dj hield lange tijd poplezingen over de invloed van muziek via JijDaar!, een stichting gericht op reformatorische jeugd. De Jong heeft een duidelijke mening over muziek. ‘Ik geloof in de ongelooflijke beïnvloeding van het boze in muziek. Maar ook van de heilige geest in muziek.’ De Jong is van mening dat er boze geesten verschuilt gaan achter de hedendaagse muziek. Ze brengen mensen in verleiding om dingen te doen die ze niet zelf willen doen. ‘De combinatie muziek, drank en drugs gooit zoveel normen en waarden over de brug. Het neemt je in vervoering. Boze geesten beïnvloeden mensen door middel van muziek en zullen alles doen om mensen van het leven van God en Jezus weg te trekken.’ Dat muziek van invloed is op je gedrag zag De Jong toen hij zelf nog draaide. Hij wijst er op hoe naïef we muziek consumeren. ‘Als er hardcore werd gedraaid dan werden de bezoekers overgenomen. Ze verbouwden bijna de kroeg! Gillen, dansen, over tafels en stoelen lopen. Toen ik dat niet draaide deden ze dat niet. Ik kon als dj de club in vervoering brengen of tot stilstand laten komen. Sterker nog, als er te weinig gedronken werd kreeg ik de opdracht dat er meer gedronken moest worden en dan draaide ik wat anders.’ Naast gedrag heeft muziek volgens De Jong een grote invloed op de identiteit van de luisteraar. ’Muziek is identiteitsbepalend. Als je naar house luistert ga je bewegen als een houser, ga je lopen als een houser, je gaat je kleden als een houser. Het is niet alleen het weekend, je bent ineens de hele week een houser. Muziek versterkt je imago. Muziek versterkt het individu dat je wilt zijn.’

De Jong wijst er ook op dat in een simpel nummer van Jan Smit zelfs verwijzingen naar alcohol en problemen zitten

Sociaal Wetenschapper Juul Mulder promoveerde aan de Universiteit van Utrecht op muziekvoorkeur en het psychosociale functioneren van jongeren. In haar proefschrift benadrukt ook zij dat muziek een gereedschap is om de identiteit te ontwikkelen. Jongeren zoeken een muziekgenre dat bij ze past en gebruiken het voor emotionele regulatie. Soms ook voor het uiten van de eigen en groepsidentiteit. Muziek en identiteit zijn dus aan elkaar gerelateerd.

Songteksten

Zijn het songteksten die luisteraars beïnvloeden om alcohol en drugs te gebruiken? Het zijn in ieder geval veelbezongen thema’s. Snoop Dogg kan de hiphopkoning van marihuana worden genoemd. Jay Z rapt 'MDMA got you feeling like a champion’, terwijl Lil’ Wayne het gebruik van Purple Drank, een hoestdrank met codeïne en promethazine gemixt met alcohol, lijkt te verheerlijken. Ook in de huidige top 40 zingen Kanye West, Rihanna, en de losgeslagen Miley Cyrus over ‘molly’, een pure vorm van MDMA kristallen. Toch is zingen over drugs niet iets van deze tijd. Johnny Cash zong in 1948 al enigszins waarschuwend over cocaïne en whisky in zijn countrynummer Cocaine Blues. Bob Marleys veelvuldige verwijzingen naar marihuana in zijn reggaenummers zal niemand ontgaan. Tijdens de hippieperiode in de jaren 60 waren er talloze expliciete en impliciete verwijzingen naar drugs. Jimi Hendix nummer Purple Haze heeft een psychedelische inslag en de Beatles werd in de jaren 70 verweten dat het nummer Lucy in the sky with diamonds een referentie was naar het gebruik van LSD. Eric Cliptons cover Cocaine uit de jaren 80 wordt door hem zelf vooral gezien als anti-cocaïne, ondanks zijn verwijzingen naar goede momentjes om het te snuiven. De Jong wijst er ook op dat in een simpel nummer van Jan Smit zelfs verwijzingen naar alcohol en problemen zitten. Als we de songtekst van als de morgen is gekomen erbij pakken, wordt in het eerste couplet duidelijk wat De Jong bedoeld. ‘Jan Smit, hij over drank. De sfeer die dit oproept is: biertje, aansteker en lekker meezingen. Maar het is een man die van de drank probeert af te blijven en dat het niet lukt. Dan zingt hij over wakker worden met een kater’. allowfullscreen="allowfullscreen"> Opvallend is dat het de bijna tekstloze dancemuziek is waarop tegenwoordig de meeste drugs gebruikt worden. In de minimale aanwezigheid van tekst wordt het gebruik van drugs vooral symbolisch beschreven. Zo zong Dune in de jaren 90 onder andere ‘come on take a trip with me’ en ‘I will show you promised land’. Veel later beschrijft het nummer Lalaland van Green Velvet expliciet het gebruik van ‘those little pills’. Hoe kan dit verklaard worden?

Als ik overvloedig drank gebruik is mijn weerstand minder en ben ik een open kanaal naar alles in mijn omgeving

De Jong is van mening dat songteksten een grote rol spelen in de invloed van muziek, maar dat juist muziek zonder tekst veel invloed uitoefent. ‘We zijn gevoelsmensen. De keuzes die we maken en de manier waarop we de wereld lezen zijn door middel van video, audio en gevoelens. Songteksten komen binnen via het oor. Videoclips via onze videofunctie. Wat komt binnen via het gevoel? Misschien wel de minst besproken maar meest krachtige: emoties.’ De Jong wijst erop dat er geen tekst nodig is omdat veel mensen vaak niet eens weten wat er gezongen wordt. ‘Muziek is puur emotie, het is een genotsmiddel.’ Om te zeggen dat dance nou een hele generatie feestgangers aan de ecstasy heeft geholpen door op de emotie in te spelen gaat misschien wat ver. Maar De Jong verwijst naar de demonen achter de muziek. ‘Als ik overvloedig drank gebruik is mijn weerstand minder en ben ik een open kanaal naar alles in mijn omgeving. Drugs – geestverruimend – stellen mijn geest open.’ Muziek zorgt er volgens De Jong voor dat we sneller beïnvloedbaar zijn om drugs en alcohol te nemen en door deze middelen zijn we nog vatbaarder voor het kwade. festart-bepaalt-muziekvoorkeur-je-druggebruik? Dat muziek je kan vervoeren heeft iedereen wel eens ervaren bij een lekker nummer. Je staat op een festival, je voelt je goed, vergeet even alles om je heen en gaat volledig op in de muziek. Mulder vond in haar onderzoek dat jongeren juist muziek bij hun emotie zoeken om zo deze emotie te uiten. Het helpt ook om negatieve gevoelens te verdrijven. Mulder benadrukt dat muziek juist niet moet worden gezien als de oorzaak van negatieve gevoelens of bepaald gedrag, maar eerder als een reflectie ervan. Muziek wordt dus bij de emotionele staat gezocht. Zo zouden jongeren met depressieve gevoelens eerder naar volwassen muziekstijlen luisteren. Jongeren die de voorkeur hebben voor wat hardere muziek, zoals punk, techno en hardcore, zullen eerder agressief gedrag vertonen en alcohol en drugs gebruiken. Toch is drugsgebruik niet simpel te verklaren door muziek. Het gaat hierbij om de muziekvoorkeur, maar ook vooral om het opzoeken van soortgenoten en gelijkgestemden. Ook andere studies wijzen erop dat vooral de vriendengroep doorslaggevend is voor het gebruik van drugs. Door om te gaan met drugsgebruikers leer je over het gebruik en over de ervaringen die zij hebben. Dit wordt meegenomen in je eigen overweging om misschien eens met drugs te experimenteren. Als je vrienden hiervoor een bepaald muziekgenre aandragen dat prettig is en met zijn allen naar een festival gaan, ga je eerder met ze mee dan dat je in je eentje ergens anders drugs gaat gebruiken.

Metal en ecstacy

Dat je het vooral van je vrienden moet hebben en niet zozeer van de muziek is wel duidelijk bij Tom, groot fan van de hardere kant van metal. ‘Doom metal, core, trash metal, daar houd ik van. Waar de meeste mensen afhaken daar begint het voor mij. Ik word er rustig van. Niet zozeer in bewegingen, maar als ik het hoor dan krijg ik een kalmte over me heen. Wat de meeste mensen ervaren als geschreeuw, de rommeligheid, dat vind ik prettig.’ Bij metal denk je al snel aan alcohol, misschien wat coke voor de agressie en speed voor de pit. Maar Tom gooit het over een andere boeg. ‘Bij metalfestivals is pep leuk om mee te beginnen of coke, dan ecstasy, misschien wat keta en meestal veel alcohol. Om de avond af te blussen wat marihuana, als je nog wel een beetje wilt slapen.’ Dat de knuffeldrug ecstasy tussen het rijtje drugs staat is opvallend. Ook de wazigheid die ketamine brengt is niet voor de hand liggend. Dat sluit toch helemaal niet aan bij de agressie in de muziek en de omgangsvormen in het publiek? ‘Als je drugs neemt, dan neemt de intensiteit van de muziek toe. Je wilt een extra dimensie. Je stemming wordt positief. Ik gebruik het ook wel om de avond langer vol te houden.’ Het gaat er bij Tom om dat de muziek, die hij prettig vindt, nog intenser wordt beleefd. Of je nu techno of trash metal leuk vindt, zolang je het leuk vindt, zal drugs dat gevoel versterken.

Je drugsgebruik verhullen voor diegene waarvan ik niet wil dat ze het weten is vrij makkelijk

De songteksten in metal beïnvloeden Tom zijn drugsgebruik geenszins. Het gaat hem meer om de muziek. Toch zingen sommige bands er wel over. ‘Er zijn band voor of tegen drugs. Er zijn bands die zingen dat ze diepe verslavingen hebben. Het is een mening. De teksten zijn niet altijd helemaal fantastisch, maar de muziek kan nog wel lekker zijn. De teksten beïnvloeden mijn leven of mijn gebruik niet.’ Ondanks de referentie naar drugs in de nummers is de metalscene grotendeels tegen drugs. ‘Ecstasy wordt eigenlijk niet genomen. Pep en coke gebruik zie ik wel voorbijkomen. Meer dan je zou verwachten in de metal. Het is eigenlijk vooral een bierscene. Ik denk dat het de cultuur is. Als ik op een metalfestival ben en ik heb pillen gebruikt en ik kom mensen tegen dan zeg ik niet gauw dat ik een pil op heb. Ze zullen me toch snel veroordelen. Ze zullen zeggen: het is slecht voor je hoofd, moet je niet doen. Ik heb dat al 500 keer gehoord, ik ken het wel.’ Helemaal wappie aan de ecstasy uit zich dan ook iets anders op een metalfestival dan op een dancefestival. ‘Je neemt het niet in het openbaar. Je drugsgebruik verhullen voor diegene waarvan ik niet wil dat ze het weten is vrij makkelijk. Als iemand een pil neemt dan zou ik het doorhebben omdat ik het herken.’ Dat een confrontatie uit blijft is niet zozeer omdat metalfans dus zo tolerant zijn, maar omdat ze het simpelweg niet herkennen als iemand aan het spacen is. Toch staat Tom nou ook weer niet uitbundig te dansen of te knuffelen met zijn vrienden op een metalfestival. ‘Op een technofestival kun je je meer overgeven aan de effecten van de drugs en voel je het misschien ook wat intenser. Drugsgebruik doe ik niet alleen dus als je gebruikt bij een metalconcert dan sta je met zijn allen in een soort bubble. We geiten dan met elkaar om wat we aan het doen zijn. De lol is dat je zo normaal mogelijk doet. De stiekemfactor is erg grappig. Net zoals je op een technofeest met je envelopje naar de wc loopt natuurlijk. Maar op een metalconcert wordt het versterkt. Het geeft iets giecheligs, dat je iets aan het doen bent wat andere mensen niet weten. We delen een soort geheim.’

Gebaande paden

We luisteren dus vooral naar muziek die aansluit bij onze emotie. Drugsgebruikers zullen over het algemeen kiezen voor andere muziek dan niet-gebruikers. Een enkele uitzondering daargelaten. Dit zorgt ervoor dat groepen drugsgebruikers zich clusteren op festivals met muziekgenres die volgens hen goed aansluit bij het gevoel dat ze gaan beleven, maar ook waar het gebruik van drugs niet zo snel veroordeeld zal worden door de medebezoekers. Dance wordt als genre bij uitstek geschikt bevonden voor drugsgebruik, al zal niet elke bezoekers van dancefestivals ook daadwerkelijk drugs gebruiken. Toch is er enige eenkennigheid te bespeuren onder de drugsgebruikers, die massaal naar dancefestivals gaan en andere genres over het algemeen links laten liggen.

Vond je het leuk? Laat het Maartje weten:

of deel:

via Whatsapp via e-mail

Meer uit het blog

Edit Festival stopt ermee

Nieuws

Donderdag 23 maart 2017

Het Haarlemse festival kan na 5 edities dit jaar geen doorgang vinden.

De Zonnewijzer: 6 zinderende tips voor mensen die misschien wel seks willen

Nieuws

Donderdag 23 maart 2017

Veel nieuws onder De Zon: het randprogramma van dichtbij!

P!nk zal eerste dag Sziget headlinen

Nieuws

Dinsdag 21 maart 2017

Het Hongaarse festival Sziget heft zojuist P!nk aan hun line-up toegevoegd. Zij zal de eerste headliner zijn die dit 7-daagse...

Zwarte Cross en het Rijksmuseum gaan bijzondere samenwerking aan

Nieuws

Maandag 20 maart 2017

Als je nog nooit een verjaardag op je bucketlist hebt gezet, is dit er alvast eentje. Met als thema ‘Dutch...

De zonnige kant van weekenders: Wat kun je overdag zoal doen in RADION?

Woensdag 15 maart 2017

Maikel ging voor Yellowtipi op onderzoek uit wat er zoal te doen was bij vierentwintiguurcultuur in RADION het afgelopen weekend

Toeristen maken tot ongenoegen van de buren een club van hun Airbnb verblijf

Nieuws

Vrijdag 10 maart 2017

Inclusief soundsystem, een uitsmijter en kaartverkoop aan de deur.

komm schon Alter, das Festival een nieuwe speler in festival-land

Nieuws

Vrijdag 10 maart 2017

Nur für 24-Jährigen und älter

Technische problemen bij de kaartverkoop, een veelvoorkomend probleem?

Nieuws

Donderdag 9 maart 2017

Het is ons allemaal wel eens overkomen, foutmeldingen tijdens een overdrukke start van de kaartverkoop. Wij gingen op onderzoek uit...